Wat de nieuwe Europese transparantieregels voor AI-content voor u betekenen

Volgens de Europese Commissie gelden sinds 2 augustus 2026 nieuwe transparantieregels voor bepaalde AI-systemen en AI-content. Wie alleen de koppen leest, kan denken dat voortaan onder iedere tekst waarbij AI is gebruikt een waarschuwingslabel moet staan.

Zo breed is de regel niet. Artikel 50 van de AI Act maakt onderscheid tussen gesprekken met AI, door AI gemaakte of aangepaste content, deepfakes en teksten over onderwerpen van algemeen belang. Per situatie verschilt wie iets bekend moet maken, aan wie en op welke manier.

Vier situaties onder één artikel

Artikel 50 van de AI Act bevat vier soorten transparantieplichten.

1. Rechtstreeks contact met AI. Een aanbieder van bijvoorbeeld een chatbot moet mensen laten weten dat zij met AI communiceren, tenzij dat al duidelijk is. Die informatie moet uiterlijk bij het eerste contact zichtbaar zijn voor de gebruiker.

2. Technische herkenbaarheid van AI-content. Aanbieders van systemen die tekst, beeld, audio of video genereren, moeten hun systemen zo inrichten dat de output in een machineleesbaar formaat herkenbaar is als kunstmatig gemaakt of aangepast. Dit is vooral een technische markering in de content zelf.

3. Deepfakes. Een organisatie die een deepfake gebruikt, moet aan de mensen die de content zien of horen duidelijk maken dat het beeld, geluid of de video kunstmatig is gemaakt of aangepast.

4. Tekst over onderwerpen van algemeen belang. Een organisatie die AI-gegenereerde of aangepaste tekst publiceert om het publiek te informeren over een onderwerp van algemeen belang, moet dit aan de lezers bekendmaken. De melding hoort bij de publicatie. Ze moet duidelijk zichtbaar zijn wanneer de lezer de tekst voor het eerst ziet.

Voor organisaties die AI vooral gebruiken om blogs, nieuwsberichten, rapporten of andere openbare teksten te maken, is die vierde categorie vaak het logische startpunt. Hun gebruik bestaat vooral uit tekst die naar buiten gaat. De technische verplichtingen voor aanbieders van modellen en de aparte regels voor deepfakes sluiten daardoor minder vaak aan op hun dagelijkse praktijk.

Dat betekent nog niet automatisch dat zij een melding moeten plaatsen. Voor menselijke eindredactie geldt een belangrijke uitzondering.

Menselijke eindredactie maakt juridisch verschil

De transparantieplicht voor tekst over onderwerpen van algemeen belang geldt niet wanneer de inhoud menselijke controle of eindredactie heeft doorlopen én een persoon of organisatie de redactionele verantwoordelijkheid voor de publicatie draagt.

De uitzondering draait daarmee om twee onderdelen. Iemand moet de inhoud daadwerkelijk beoordelen en zo nodig aanpassen. Daarnaast moet duidelijk zijn wie verantwoordelijk is voor wat uiteindelijk wordt gepubliceerd. Alleen een naam automatisch onder een volledig door AI gemaakte tekst zetten is daarvoor geen overtuigende invulling.

Een blog, een volledig geautomatiseerd nieuwsfeed en een deepfake vallen daardoor voor Artikel 50 van de AI Act onder andere regels. Bij een blog met echte menselijke eindredactie kan de uitzondering voor tekst gelden. Bij een geautomatiseerd nieuwsfeed ontbreekt die menselijke beoordeling mogelijk. Daardoor kan de transparantieplicht voor openbare tekst wel gelden.

Een deepfake valt onder een aparte regel voor beeld, audio en video. Menselijke controle haalt de verplichting om het kunstmatige karakter bekend te maken daar niet zomaar weg.

Ook andere wetten en sectorspecifieke regels kunnen van toepassing zijn. Artikel 50 is dus één onderdeel van de beoordeling, geen algemene vrijstelling voor alle AI-content.

Wat houdt de Europese gedragscode in?

Naast de wet is er bijvoorbeeld de Code of Practice on Transparency of AI-Generated Content. Deze gedragscode is vrijwillig en geeft praktische maatregelen waarmee organisaties kunnen laten zien hoe zij aan specifieke verplichtingen rond markeren en bekendmaken voldoen.

De code bestaat uit twee delen. Het eerste deel beschrijft hoe aanbieders AI-content technisch kunnen markeren en detecteerbaar maken. Het tweede deel gaat over duidelijke labels voor deepfakes en bepaalde openbare teksten. De code bevat onder meer afspraken over machineleesbare markeringen, informatie voor lezers en het gebruik van herkenbare Europese AI-labels.

In een beoordeling van juli 2026 noemden de Europese Commissie en de AI Board de code een passend hulpmiddel. Deelname bewijst niet automatisch dat een organisatie aan alle regels voldoet. Organisaties mogen ook met andere, gelijkwaardige maatregelen aantonen hoe zij hun verplichtingen uitvoeren.

Wat betekent dit voor een gemiddeld Nederlands mkb?

Gebruikt uw team AI om een eerste versie van een blog te maken, waarna een medewerker de feiten controleert, de tekst inhoudelijk bewerkt en namens de organisatie verantwoordelijkheid draagt? Dan is de uitzondering voor menselijke controle en redactionele verantwoordelijkheid rechtstreeks relevant. Voor die specifieke tekstplicht hoeft u dan geen AI-melding te plaatsen, zolang aan beide voorwaarden wordt voldaan.

Publiceert uw organisatie automatisch teksten over maatschappelijke, politieke of andere onderwerpen van algemeen belang, zonder dat iemand de inhoud beoordeelt? Dan moet u waarschijnlijk duidelijk bij de publicatie vermelden dat de tekst door AI is gemaakt of aangepast.

Maakt of gebruikt uw organisatie realistisch beeld, audio of video waarin bestaande personen, plaatsen of gebeurtenissen anders worden voorgesteld? Dan kunnen de regels voor deepfakes gelden en moet het kunstmatige karakter duidelijk worden gemaakt aan het publiek.

Biedt u zelf een generatief AI-systeem aan onder uw eigen naam? Dan krijgt u ook te maken met de technische eisen voor machineleesbare markering en detectie.

De juiste aanpak begint daarom met de werkelijke toepassing. Wie maakt de content, welk soort content is het, wie krijgt die te zien en waar vindt menselijke controle plaats?

Waarom wij onze werkwijze toch benoemen

Onze artikelen krijgen menselijke eindredactie en hebben een verantwoordelijke auteur. Daardoor geldt de specifieke transparantieplicht uit Artikel 50(4) voor AI-gegenereerde openbare tekst in beginsel niet voor deze blogs. Toch kiezen wij ervoor om bij ieder artikel te vermelden dat AI ons ondersteunt.

Die keuze gaat over vertrouwen en openheid. In het eerste artikel van onze serie Klein team, grote slagkracht laten we zien hoe wij blogs en artikelen maken met hulp van AI. AI helpt bij onderzoek, een eerste versie en verschillende controles. De auteur bepaalt de inhoud, doet de eindredactie en neemt verantwoordelijkheid voor de publicatie.

We vinden dat lezers die rolverdeling mogen kennen, ook wanneer de wet geen melding verplicht stelt. De wettelijke ondergrens is daarmee niet ons enige criterium. Duidelijkheid over onze werkwijze hoort bij de manier waarop wij AI inzetten.

Welke stappen kunt u nu nemen?

Breng eerst in kaart waar uw organisatie generatieve AI gebruikt en welke output buiten de organisatie terechtkomt. Noteer vervolgens per toepassing:

• Communiceert iemand rechtstreeks met een AI-systeem?
• Gaat het om tekst, beeld, audio of video?
• Informeert de inhoud het publiek over een onderwerp van algemeen belang?
• Vindt aantoonbare menselijke controle of eindredactie plaats?
• Wie draagt de verantwoordelijkheid voor publicatie?
• Biedt uw organisatie zelf een AI-systeem aan, of gebruikt zij een systeem van een andere aanbieder?

Met dat overzicht kunt u gericht bepalen welke transparantieplicht geldt en welke technische, redactionele of organisatorische maatregelen nodig zijn. Leg ook vast hoe de menselijke controle werkt en wie uiteindelijk goedkeuring geeft. Bij twijfel over de juridische toepassing hoort gespecialiseerd advies.

Onze content is AI-ondersteund. We gebruiken AI bij onderzoek en het maken van concepten. Een mens controleert en bewerkt de tekst en neemt verantwoordelijkheid voor alles wat we publiceren. Lees hoe wij onze content maken.